در اینجا لازم دیدم کمی هم در مورد مثلث کارپمن که گاهی در آن گیر می­کنیم و احساسات بدی را تجربه می­کنیم توضیح دهم.

مثلث کارپمن: یک مدل روانشناختی است که سه نقش اصلی در روابط بین فردی را توصیف می‌کند: قربانی، ناجی، و ستمگر (یا آزارگر). این مدل نشان می‌دهد که افراد ممکن است در این سه نقش به طور متناوب قرار گیرند و این الگو می‌تواند منجر به روابط ناسالم و مخرب شود. مجتبی دشتی

توضیح نقش‌ها:

قربانی: فردی که خود را ناتوان، بی‌دفاع و مسئولیت‌ناپذیر می‌بیند و معتقد است که دیگران یا شرایط بیرونی باعث رنج و بدبختی او شده‌اند.

ناجی: فردی که احساس می‌کند نیاز است به دیگران کمک کند و آنها را از رنج و بدبختی نجات دهد، حتی اگر این کمک درخواستی نباشد و به ضرر خود او تمام شود.

ستمگر "آزارگر": فردی که بر دیگران تسلط دارد و آنها را آزار می‌دهد. این فرد ممکن است به طور مستقیم با قربانی درگیر شود یا از طریق کنترل و دستکاری دیگران، قربانی را تحت فشار قرار دهد.

ویژگی‌های روابط در مثلث کارپمن:

نقش‌ها در این مثلث می‌توانند به طور مداوم تغییر کنند و افراد ممکن است در طول زمان در نقش‌های مختلف قرار گیرند.

این الگو اغلب در روابط ناسالم و مخرب دیده می‌شود و می‌تواند منجر به ایجاد الگوهای رفتاری تکراری و مخرب شود.

بازیگران در این مثلث معمولاً به دنبال کنترل کردن یا کنترل شدن هستند.

افراد در این مثلث اغلب از درگیری با یکدیگر لذت می‌برند و این بازی می‌تواند برای مدتی برای آنها جذاب باشد، اما در نهایت منجر به ناراحتی و آسیب می‌شود.

خروج از مثلث کارپمن:

خروج از مثلث کارپمن مستلزم آگاهی از این الگو و تغییر الگوهای رفتاری است. این امر می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

افزایش آگاهی از نقش‌ها:

افراد باید بتوانند نقش‌هایی را که در مثلث کارپمن بازی می‌کنند تشخیص دهند.

پذیرش مسئولیت:

هر فرد باید مسئولیت رفتارها و احساسات خود را بپذیرد و از انداختن تقصیر به گردن دیگران خودداری کند.

افزایش استقلال:

افراد باید به تدریج استقلال خود را افزایش دهند و از وابستگی به دیگران برای برآورده کردن نیازهای خود دست بردارند.

تعیین مرزهای سالم:

افراد باید مرزهای سالم در روابط خود ایجاد کنند و از مداخله بیش از حد در زندگی دیگران یا اجازه دادن به دیگران برای مداخله در زندگی خود خودداری کنند.

مثلث تد [1](TED)، "پویایی توانمندسازی" ، یک مدل تحلیلی است که به عنوان جایگزینی برای مثلث کارپمن (مثلث درام) ارائه شده است. در این مدل، نقش‌های ناسالم مانند قربانی، ناجی و ستمگر با نقش‌های سالم و سازنده جایگزین می‌شوند. هدف از مثلث تد، کمک به افراد برای خروج از الگوهای رفتاری منفی و حرکت به سوی آگاهی و مسئولیت‌پذیری است. مجتبی دشتی

نقش‌های مثلث تد:

خلاق (Creator): این نقش به جای تمرکز بر مشکلات و احساس قربانی بودن، بر حل مسئله و ایجاد راه حل متمرکز است. فرد خلاق، مسئولیت‌پذیر است و با دیدی مثبت به مسائل نگاه می‌کند.

مربی (Coach): این نقش به جای ناجی‌گری و تلاش برای حل مشکلات دیگران، به آنها کمک می‌کند تا خودشان راه حل پیدا کنند. مربی، با ارائه حمایت و راهنمایی، افراد را در مسیر توانمندسازی هدایت می‌کند.

چالشگر (Challenger): این نقش به جای ستمگری و کنترل، به چالش کشیدن افراد برای رشد و پیشرفت آنها می‌پردازد. چالشگر، با ارائه بازخورد سازنده، افراد را به چالش می‌کشد تا از محدودیت‌های خود فراتر روند.

تفاوت‌های مثلث تد و مثلث کارپمن:

در مثلث کارپمن، افراد درگیر نقش‌های ناسالم و تکراری می‌شوند که منجر به روابط سمی و مخرب می‌شود. در حالی که در مثلث تد، افراد با انتخاب نقش‌های سالم و سازنده، روابط سالم‌تری را تجربه می‌کنند.

مثلث کارپمن بر اساس احساسات و واکنش‌های آنی شکل می‌گیرد، در حالی که مثلث تد بر اساس آگاهی و تصمیم‌گیری‌های آگاهانه عمل می‌کند.

مثلث تد به افراد کمک می‌کند تا از نقش‌های قربانی، ناجی و ستمگر خارج شوند و به جای آن، نقش‌های خلاق، مربی و چالشگر را انتخاب کنند.

هدف نهایی مثلث تد، توانمندسازی افراد و ایجاد روابط سالم و پایدار است.مجتبی دشتی

شاید پیشگفتار این کتاب از خود مطالب کتاب حائز اهمیت­تر باشد و اینکه حوصله کردید و تا این قسمت با من همراه بودید سپاسگزارم. تمام موضوعاتی را که در صفحات قبل خدمت شما عزیزان عنوان کردم شاید دغدغه‌های ذهنی تمام سال‌هایی بوده است که در حوزه آسیب شناسی اجتماعی و روانشناسی شخصیت تحقیق کرده­ام در طی این سالها خیلی مایل بوده­ام که بدانم که با چه دانش و اطلاعاتی می­شود درون خود را آرام کرد تمام این راه‌ها و علومی را که در بالا بصورت مختصر در رابطه با آنها معروض داشتم، مناسب و برگزیده‌ است برای نیل به یک آرامش درونی، اما برای من کافی نبود، شاید خوانندگان محترم این کتابچه فکر کنند مطالبی را که در بالا آوردم تجربه سال‌هایی هست که به نوعی آموختم و شاید خواستم با این موضوع قدرت خودم و مباحثی رو که آموختم را رخ­نمایی کنم اما چیزی که برای من خیلی مهم بود در تمام این علوم، و مهارت آموزی­ها، آرامش درونی نهفته در آنهاست که حتماً نیاز هست تک­تک این‌ موارد کانون نظر افراد باشد اما با توجه به تمام موضوعاتی که بیان شد؛ از آموزش مهارت‌های زندگی، فرزندپروری اسکیماتراپی، رایحه­درمانی، پرداختن به مثلث کارپمن و تد، نظریه‌های رشد جنسی فروید، نظریه دهکده جهانی و رسانه مک­لوهان همه و همه گواه این مسئله است که امروزه شاید نیاز باشد همه انسان‌ها در کنار موضوعات مطروحه به ضروت شناخت مکانیزم­های دفاعی در زندگی پی برند، مکانیسم‌های دفاعی یا ساز و کار دفاعی در روانشناسی، مجموعه­ای از واکنش­های روانی هستند، که افراد برای حفظ آرامش و رهایی از درد، رنج و ناراحتی، به شکل ناخودآگاه استفاده می­کنند. مکانیزم­های دفاعی، راهی برای برقراری تعادل بین خواسته­های بخش­های مختلف روان انسان­ها هستند. در کتاب انکار که نوشته خانم ملودی بیتی هست و بنده هم نقدی بر آن گذاشته بودم و در کتاب قبلی خودم هم اشاره کردم در این سال­ها با کمبود منابع و رفرنس­های معتبری در خصوص مکانیزم­های دفاعی روبه­رو بودیم و شاید همه افراد به یک مکانیزم دفاعی و آن هم انکار که در جامعه بیش از حد به آن پرداخته شده توجه می‌کنند در صورتی که مکانیزم‌های دفاعی زیادی وجود دارد که می‌تواند موجب همان موانع برای رسیدن به آرامش درونی انسان­ها را ایجاد نماید این کتابچه شاید بابی برای انتقاد همکاران و مخاطبین باشد که قطعاً نقدهای سازنده­ی­شان موجب توسعه موضوع مطروحه خواهد شد یا موجب تشویق و ترغیب­سازی آنها برای قلم زدن در این حوزه ضروری گردد و در آخر از استاد گرامی، جناب آقای دکتر حسین چناری ریاست محترم دانشکده بین المللی ابن سینای گرجستان، برای ارائه مشاوره‌های علمی و راهنمایی‌های ارزشمند در مسیر نوشتن این اثر سپاسگزارم. همچنین از دانشگاه بین المللی ابن سینای گرجستان که در مراحل چاپ و نشر، پشتیبانی شایسته‌ای ارائه دادند، تشکرمی‌کنم. این کتاب همچنین مدیون دانش و تجربه‌های اساتید دانشگاه محترم ابن سینا است که نقش کلیدی در توسعه مطالب داشتند.